आदिवासी अस्मिता, हक्क आणि एकजुटीचा जागर; पालघर जिल्ह्यात जागतिक आदिवासी दिन उत्साहात
पालघर | प्रतिनिधी
जागतिक आदिवासी दिनानिमित्त पालघर जिल्ह्यात आदिवासी समाजाच्या अस्मितेचा, संस्कृतीचा, परंपरांचा आणि हक्कांचा जागर करण्यात आला. पालघर शहरासह चारोटी, मनोर, नानिवली आणि परिसरातील विविध ठिकाणी विविध सामाजिक व आदिवासी संघटनांच्या वतीने कार्यक्रमांचे आयोजन करण्यात आले. पारंपरिक संस्कृतीचे दर्शन, जनजागृतीपर उपक्रम, अभिवादन कार्यक्रम आणि रॅलीच्या माध्यमातून आदिवासी समाजाच्या एकजुटीचा संदेश देण्यात आला.
पालघरमध्ये भव्य रॅली; ‘एक रॅली – एक जिल्हा’चा संदेश
पालघर शहरातील चार रस्ता ते पाच बत्ती या मार्गावर आदिवासी समाजाच्या एकजुटीचे दर्शन घडविणारी भव्य रॅली काढण्यात आली. आदिवासी एकता परिषद, भूमी सेना तसेच विविध सामाजिक संघटनांचे पदाधिकारी, कार्यकर्ते आणि समाजबांधव मोठ्या संख्येने रॅलीत सहभागी झाले.
पारंपरिक वेशभूषा, आदिवासी संस्कृतीचे दर्शन घडविणारे कार्यक्रम आणि जल, जंगल, जमीन व हक्कांच्या घोषणांनी परिसर दुमदुमून गेला. आदिवासी समाजाची अस्मिता, स्वाभिमान आणि एकजूट कायम ठेवण्याचा संदेश या रॅलीतून देण्यात आला.
काळूराम धोदडे काकांच्या संघर्षाच्या आठवणींना उजाळा
आदिवासी एकता परिषद, भूमी सेनेचे संस्थापक स्वर्गीय काळूराम धोदडे काका यांच्या संघर्षाच्या आठवणींना यावेळी उजाळा देण्यात आला.
आदिवासी समाजाला संघटित करून त्यांच्या हक्कांसाठी आवाज उठविण्याचे कार्य त्यांनी केले. त्यांच्या नेतृत्वातून ‘एक रॅली – एक जिल्हा’ ही संकल्पना पुढे आली. त्यांच्या विचारांचा आणि संघर्षाचा वारसा आजही पुढे नेण्याचा निर्धार यावेळी व्यक्त करण्यात आला.
या भव्य रॅलीत सहभागी होण्याची संधी मिळाल्याचा आनंद व्यक्त करत जगदीश धोडी यांनी आदिवासी समाजाच्या एकजुटीसाठी, हक्कांसाठी आणि उज्ज्वल भविष्यासाठी कार्यरत असलेल्या सर्व समाजबांधवांचे अभिनंदन व आभार मानले.
जागतिक आदिवासी दिनाचे महत्त्व
संयुक्त राष्ट्रसंघाने ९ ऑगस्ट हा जागतिक आदिवासी लोकांचा आंतरराष्ट्रीय दिवस म्हणून निश्चित केला आहे. जगभरातील आदिवासी समाजाच्या हक्कांबाबत जनजागृती करणे, त्यांच्या संस्कृती, भाषा, परंपरा आणि जीवनपद्धतीचे संरक्षण करणे तसेच सामाजिक, आर्थिक आणि राजकीय क्षेत्रात त्यांचा सहभाग वाढविणे हा या दिनामागील प्रमुख उद्देश आहे.
आदिवासी समाजाचा इतिहास हा निसर्ग, जल, जंगल आणि जमिनीशी जोडलेला आहे. निसर्गाशी सहजीवन राखत पिढ्यान्पिढ्या आपली संस्कृती आणि परंपरा जपणाऱ्या या समाजाने अन्यायाविरोधात अनेक संघर्ष केले आहेत. त्यामुळे जागतिक आदिवासी दिन हा केवळ उत्सवाचा दिवस नसून अस्तित्व, अस्मिता, स्वाभिमान आणि अधिकारांचा जागर करण्याचा दिवस म्हणूनही पाहिला जातो.
चारोटीमध्ये आमदार विनोद निकोले यांच्या नेतृत्वाखाली कार्यक्रम
चारोटी येथे मार्क्सवादी कम्युनिस्ट पक्षाचे आमदार विनोद निकोले यांच्या नेतृत्वाखाली जागतिक आदिवासी दिन उत्साहात साजरा करण्यात आला. आदिवासी समाजाच्या विविध प्रश्नांवर यावेळी चर्चा करण्यात आली. शिक्षण, आरोग्य, रोजगार, वनहक्क, जमीनहक्क आणि स्थानिक विकासाच्या प्रश्नांकडे शासनाने अधिक गांभीर्याने लक्ष देण्याची गरज व्यक्त करण्यात आली.
मनोरमध्ये सामाजिक संघटनांचा सहभाग
मनोर येथे संतोष जनाठे यांच्या पुढाकाराने आदिवासी एकता मित्र मंडळ तसेच परिसरातील विविध सामाजिक संघटनांनी एकत्र येत जागतिक आदिवासी दिन साजरा केला. आदिवासी समाजाची सांस्कृतिक ओळख, परंपरा आणि सामाजिक एकतेचे महत्त्व अधोरेखित करण्यात आले. युवकांनीही कार्यक्रमात उत्स्फूर्त सहभाग घेतला.
नानिवलीतील हुतात्मा स्तंभाला भावपूर्ण अभिवादन
पालघर तालुक्यातील नानिवली येथे जमिनीच्या हक्कासाठी झालेल्या ऐतिहासिक लढ्याचे प्रतीक असलेल्या हुतात्मा स्तंभाला भावपूर्ण अभिवादन करून जागतिक आदिवासी दिन उत्साहात साजरा करण्यात आला.
स्थानिक आदिवासी आणि शेतकरी समाजाने आपल्या जमिनीच्या हक्कासाठी अन्यायाविरोधात दिलेल्या ऐतिहासिक लढ्याची आठवण या निमित्ताने करण्यात आली. या संघर्षाची साक्ष देणाऱ्या हुतात्मा स्तंभाला अभिवादन करून त्या लढ्यातील त्यागाचे स्मरण करण्यात आले.
रमेश सवरा आणि ग्रामपंचायतीच्या वतीने आयोजित कार्यक्रमात हुतात्मा स्तंभ परिसराची आकर्षक सजावट करण्यात आली होती. स्थानिक इतिहास आणि आदिवासी समाजाच्या संघर्षाची परंपरा पुढील पिढीपर्यंत पोहोचविण्याची गरज यावेळी व्यक्त करण्यात आली.
जल, जंगल, जमीन आणि सांस्कृतिक अस्मितेचा मुद्दा
आदिवासी समाजाच्या जीवनाशी जल, जंगल आणि जमीन यांचे अतूट नाते आहे. त्यामुळे विकासाच्या प्रक्रियेत आदिवासींचे पारंपरिक हक्क, उपजीविका, संस्कृती आणि पर्यावरणाचे संरक्षण होणे आवश्यक आहे. वनहक्क, जमीनहक्क, शिक्षण, आरोग्य, रोजगार आणि आर्थिक स्वावलंबनाच्या प्रश्नांवर सातत्याने पाठपुरावा करण्याची गरज विविध कार्यक्रमांतून व्यक्त करण्यात आली.
पालघर जिल्ह्याची आदिवासी संस्कृतीही समृद्ध आहे. वारली चित्रकला, तारपा नृत्य, लोककला, पारंपरिक सण-उत्सव, बोलीभाषा आणि निसर्गाशी असलेले नाते ही या समाजाची वैशिष्ट्यपूर्ण ओळख आहे. आधुनिक विकासाच्या प्रवाहात या सांस्कृतिक वारशाचे जतन करण्याबरोबरच नव्या पिढीला दर्जेदार शिक्षण आणि रोजगाराच्या संधी उपलब्ध करून देणे आवश्यक असल्याचे मत यावेळी व्यक्त करण्यात आले.
इतिहासाची जपणूक आणि भविष्याची वाटचाल
जागतिक आदिवासी दिनाच्या निमित्ताने पालघर जिल्ह्यात उमटलेला एकतेचा संदेश हा केवळ एका दिवसापुरता मर्यादित न राहता आदिवासी समाजाच्या प्रश्नांवर सातत्याने काम करण्याची प्रेरणा देणारा ठरला. स्वर्गीय काळूराम धोदडे काका यांच्या संघर्षाच्या आठवणींना उजाळा देत आदिवासी समाजाची एकजूट अधिक मजबूत करण्याचा निर्धार करण्यात आला.
इतिहासाचा अभिमान, संस्कृतीचे जतन आणि हक्कांसाठीचा संघर्ष यासोबतच शिक्षण, आरोग्य, रोजगार आणि आधुनिक विकासाच्या संधींमध्ये आदिवासी समाजाचा समान सहभाग वाढविण्याचा संकल्प विविध ठिकाणी करण्यात आला.
एकता • संघर्ष • स्वाभिमान • अधिकार या भावनेतून पालघर जिल्ह्यात जागतिक आदिवासी दिन उत्साहात साजरा करण्यात आला.
